Βιταμίνη D η ορμόνη του ήλιου

Βιταμίνη D: Η ορμόνη του Ήλιου

Βιταμίνη D: Η ορμόνη του Ήλιου

Σ’ αυτό το άρθρο θ’ ασχοληθούμε με την βιταμίνη D [(25-hydroxy-vitamin D (Calcidiol), 1.25 dihydroxy-vitamin D (Calcitriol)] και τη σημασία της,  την ανεπάρκειά της που παρατηρείται στη χώρα μας και συγκεκριμένα τί μπορεί να προκαλέσει η έλλειψη βιταμίνης D, και πώς αντιμετωπίζεται.

Η βιταμίνη D είναι ένας πολύτιμος σύμμαχος υγείας για όλες τις ηλικίες. Είναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη, η οποία συντίθεται στον οργανισμό κυρίως μέσω της επίδρασης της υπεριώδους ακτινοβολίας του ήλιου στο δέρμα μας. Η βιταμίνη D προσλαμβάνεται και από την κατανάλωση ορισμένων τροφών.

Στη χώρα μας ισχύει το λεγόμενο μεσογειακό παράδοξο. Παρ’ όλο που έχουμε ηλιοφάνεια, οι περισσότεροι Έλληνες έχουν μεγάλη έλλειψη βιταμίνης D στον οργανισμό τους

Τι είναι η βιταμίνη D

Eίναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη, η οποία αποθηκεύεται στο σώμα, κυρίως στο συκώτι. 

H βιταμίνη D υπάρχει σε δύο μορφές, την εργοκαλσιφερόλη (βιταμίνη D2), η οποία υφίσταται σε φυτικές πηγές και τη χοληκαλσιφερόλη (βιταμίνη D3), η οποία παράγεται από όλα τα θηλαστικά και τα ψάρια.

Το μεγαλύτερο ποσοστό της βιταμίνης D που χρησιμοποιεί το σώμα μας καθημερινά, παράγεται με τη βοήθεια του ήλιου, καθώς και της υπεριώδους ακτινοβολίας του, (90%) στο δέρμα, ενώ μόλις το 10% προέρχεται από τις τροφές.

Βιταμίνη D2 ή D3;

 Στα θηλαστικά, η βιταμίνη D παράγεται ως D3. Αυτό συμβαίνει και στον άνθρωπο. Στα φυτά αντίστοιχα, παράγεται ως D2. Επομένως, εάν βρείτε «φυτικά προϊόντα, για χορτοφάγους» που να περιέχουν D3, να είστε επιφυλακτικοί· η D3 έχει μόνο ζωική προέλευση.

ΠηγήΠεριεκτικότητα σε Βιταμίνη D
Ηλιακή ακτινοβολία UVB 0,5 med3.000 IU
Σολωμός άγριος 100 gram600  – 1.000 IU
Σολωμός ιχθυοτροφείου 100 gram100 – 250 IU
Σαρδέλες κονσέρβας 100 gram300 IU
Σκουμπρί 100 gram  250 IU
Τόνος κονσέρβας 100 gram 230 IU
Μουρουνέλαιο 5 ml 400 – 1000 IU
Γάλα εμπλουτισμένο 200ml 100 IU
Γάλα βρεφικό εμπλουτισμένο 200ml100 IU

Ωστόσο, όσον αφορά τα συμπληρώματα διατροφής, μην ανησυχείτε, δε σημαίνει ότι απαραιτήτως κάποιο ζώο ή ψάρι χάνει τη ζωή του για να εξαχθεί η D3. Η μεγαλύτερη ποσότητα παράγεται από… μαλλί προβάτου!! Από την επεξεργασία του λίπους που περιέχεται στο μαλλί, εξάγεται η ουσία λανολίνη. Στη συνέχεια, από τη λανολίνη παράγεται 7-δεϋδροχοληστερόλη, η οποία μέσω ακτινοβόλησης UVB παράγει χοληκαλσιφερόλη ή αλλιώς «βιταμίνη D3».

Η παραγωγή Βιταμίνης D στον άνθρωπο

Στον άνθρωπο το μεγαλύτερο μέρος της βιταμίνης D (90%) συντίθεται στο δέρμα. Η σύνθεσή της στο δέρμα πραγματοποιείται από την χοληστερόλη (7- διυδροχοληστερόλη) υπό την επίδραση της υπεριώδους ηλιακής ακτινοβολίας (UV). Κατόπιν κυκλοφορεί στο αίμα με τη μορφή της χοληκαλσιφερόλης (βιταμίνη D3).

Υφίσταται μία πρώτη επεξεργασία (υδροξυλίωση) στο ήπαρ, και στη συνέχεια, υφίσταται μια δεύτερη επεξεργασία στους νεφρούς, όπου προκύπτει η βιταμίνη D.

Πώς αντιλαμβάνεται κανείς την έλλειψη της  βιταμίνης D στον οργανισμό;

Η έλλειψη της βιταμίνης D μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία μας όπως ραχίτιδα στα μικρά παιδιά και οστεοπόρωση στους ενήλικες. Δεν χρειάζεται όμως να φτάσετε εκεί, υπάρχουν κάποια συμπτώματα που μας δείχνουν ότι τα επίπεδα της βιταμίνης D στον οργανισμό μας είναι χαμηλά. Και αυτά είναι:

  • Πόνος των οστών 
  • Μυική αδυναμία
  • Ιδρωμένο κεφάλι
  • Κατάθλιψη
  • Χρόνιες λοιμώξεις
  • Χρόνιος πόνος (διαχυτος σε όλο το σώμα)
  • Συνεχής κόπωση
  • Υπέρταση
  • Μειωμένη αντοχή

Αν έχετε κάποια από αυτά τα συμπτώματα καλό είναι να συμβουλευτείτε το γιατρό σας και να προχωρήσετε σε μία εξέταση αίματος βιταμίνης D.


έλλειψη ή αβιταμίνωση 

 < 20 ng/ml          ή <50 nmol/l

ανεπάρκεια ή υποβιταμίνωση

20 – 30 ng/ml   ή   50-70 nmol/lt

φυσιολογικές επιθυμητές τιμές 

30 – 100 ng/ml  ή   75-250nmol/lt

τοξικότητα                                 

 >150 ng/ml         ή >375 nmol/lt

Έλλειψη βιταμίνης D

Στα παιδιά οδηγεί σε ραχίτιδα, ενώ στους  ενήλικες οδηγεί σε οστεομαλακία και οστεοπόρωση

Ραχίτιδα παρατηρείται σε επίπεδα < 8-12 ng/ml ή 20nmol/lt

Τί προκαλεί η ανεπάρκεια βιταμίνης D;

  • Δευτεροπαθής υπερπαραθυρεοειδισμό
  • οστική απώλεια
  • μυϊκή αδυναμία
  • πτώσεις
  • κατάγματα ευθραυστότητας σε ηλικιωμένους

Aπαιτήσεις σε υψηλές δόσεις παρουσιάζουν οι εξής πληθυσμοί:

  • Άτομα σε ιδρύματα ή νοσηλευόμενα άτομα
  • άτομα με σκούρο δέρμα
  • άτομα με περιορισμένη αποτελεσματική Έκθεση στον ήλιο λόγω προστατευτικού ρουχισμού ή συνεχούς χρήσης αντηλιακών
  • παχύσαρκα άτομα
  • ασθενείς οι οποίοι πάσχουν από οστεοπόρωση
  • χρήση ορισμένων  συγχορηγούμενων φαρμακευτικών αγωγών (πχ   αντιεπιληπτική φαρμακευτική αγωγή, γλυκοκορτικοειδή)
  • έγκυες γυναίκες
  • ασθενείς με δυσαπορρόφηση συμπεριλαμβανομένων φλεγμονώδους νόσου του εντέρου και κοιλιοκάκης.

Ειδικοί πληθυσμοί

-Ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο δεν είναι σε θέση να παράγουν τη δραστική μορφή της βιταμίνης D.

-Αυτά τα άτομα πρέπει να λαμβάνουν 1,25 dihydroxyvitamin D3.

Συμπτώματα βιταμίνης D

Η έλλειψη της βιταμίνης D σε νεογέννητα και παιδιά προκαλεί μία κατάσταση που αποκαλείται ραχιτισμός και χαρακτηρίζεται από:

  • Ιδρωμένο κεφάλι
  • οδοντικά προβλήματα
  • σκελετικές δυσπλασίες
  • αλωπεκία
  • καθυστερημένη ανάπτυξη
  • εύθραυστα οστά δυσκολίες στη βάδιση
  • μυική αδυναμία
  • αναιμία
  • τέτανος
  • καθυστέρηση στην  διανοητική ανάπτυξη

Σε ενήλικες, η έλλειψη βιταμίνης D προκαλεί:

  • Οστεομαλακία, μία ασθένεια με μαλακά οστά, που αυξάνει τον κίνδυνο καταγμάτων. Ασθενείς με οστεομαλακία παρουσιάζουν μυϊκή αδυναμία, σκελετικό πόνο, σκελετική δυσμορφία και δυσκολία στη βάδιση.
  • οδηγεί σε φθορά των δοντιών
  • τέτανο
  • οστεοπόρωση
  • αυξάνει τον κίνδυνο για άνοια και Alzheimer
  • εμπλέκεται με την ασθένεια Parkinson
  • μπορεί να επηρεάσει την ομοιοστασία της γλυκόζης

Η ημερήσια δόση εξαρτάται από την ηλικία.

Για τα νεογνά 0-12 μηνών:   10μg/ημέρα (400IU)

Για παιδιά & ενήλικες        : 15μg/ημέρα (600IU)

Ενήλικες >= 71 χρόνων    : 20μg/ημέρα (800IU)

Για εγκυμοσύνη & θηλασμό :15μg/ημέρα (600IU)

Εξαιτίας των πιθανών τοξικών συνεπειών έχει ρυθμιστεί ως ανώτατο όριο πρόσληψης 100μg/ημέρα για τους ενήλικες.

Η τοξικότητα της βιταμίνης D

Από τη διατροφή ή την έκθεση στον ήλιο δεν έχουν παρατηρηθεί σημάδια τοξικότητας, αλλά οι μεγάλες ποσότητες των συμπληρωμάτων μπορούν να προκαλέσουν υπερβιταμίνωση D.

Οι επιπτώσεις υψηλών δόσεων βιταμίνης D είναι:

  •  υπερασβεστιαιμία με αυξημένο κίνδυνο σχηματισμού λίθων στους νεφρούς και ασβεστοποίηση των μαλακών ιστών όπως καρδιά αιμοφόρα αγγεία κ.α.
  • ναυτία, έμετος, δυσκοιλιότητα, ανορεξία, απώλεια βάρους
  • πολυουρία, πολυδιψία
  • αδυναμία
  • σύγχυση
  • καρδιακές αρρυθμίες.

Ποιες είναι οι πηγές για τον οργανισμό μας της βιταμίνης D;

Εσωτερικές πηγές:

Είκοσι (20) λεπτά 3 – 4 φορές την εβδομάδα έκθεσης στον ήλιο (των άνω και κάτω άκρων και του προσώπου) είναι αρκετά για να δημιουργήσουμε στο δέρμα μας και να αποθηκεύσουμε στο λίπος μας την ποσότητα της βιταμίνης D που χρειαζόμαστε.


Έξι (6) μέρες παρατεταμένης έκθεσης στον ήλιο φαίνεται ότι δημιουργεί αποθέματα για 49 ημέρες χωρίς ηλιοφάνεια.

Έτσι καλύπτονται οι ανάγκες για το 90% της απαραίτητης για τον οργανισμό βιταμίνης D. Το υπόλοιπο 10% που έχουμε ανάγκη το παίρνουμε από τις τροφές (γαλακτοκομικά, αυγά και λιπαρά ψάρια). Επομένως, είναι προφανές ότι η σημαντικότερη πηγή βιταμίνης D είναι ο ήλιος ενώ η διατροφή λειτουργεί επικουρικά.

Τη μεγαλύτερη έλλειψη βιταμίνης D φαίνεται να εμφανίζουν τα μεγαλύτερα σε ηλικία άτομα. Στις ηλικίες άνω των 65 ετών ποσοστό μεγαλύτερο του 40% εμφανίζει σοβαρή έλλειψη βιταμίνης D.

‘Έτσι λοιπόν αν και από τη μια η έκθεση στον ήλιο βοηθά στην δημιουργία της βιταμίνης D, από την άλλη το πρόβλημα είναι ότι η αλόγιστη έκθεση στον ήλιο αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος.

Εξωτερικές πηγές:

  • λιπαρά ψάρια όπως σαρδέλες, σολωμός, τόνος, ρέγγα, σκουμπρί
  • ιχθυέλαια
  • γαλακτοκομικά προϊόντα
  • κρόκος αυγού
  • συκώτι απο βοδινό ή κοτόπουλο
  • γύρη μέλισσας
  • μανιτάρια

Είναι γνωστό εδώ και πολλά χρόνια ότι η διατροφή και η άσκηση συντελούν αρκετά στην πρόληψη της έλλειψης βιταμίνης D. Είναι λοιπόν απαραίτητη, μια διατροφή πλούσια σε ασβέστιο, αλλά και η βελτίωση των επιπέδων της βιταμίνης D.

«Κάτι που δυστυχώς μέσω της διατροφής είναι σχεδόν αδύνατον στην Ελλάδα, γιατί η εν λόγω βιταμίνη βρίσκεται σε πολύ λιπαρές τροφές, που δεν συνάδουν με τις ελληνικές διατροφικές συνήθειες.

Άρα θα πρέπει να αυξήσουμε την έκθεση στον ήλιο, και σε κάποιες περιπτώσεις χρειάζονται και συμπληρώματα, γιατί τα 20-30 λεπτά στον καλοκαιρινό ήλιο αρκούν, τις υπόλοιπες εποχές του χρόνου όμως δεν είναι αρκετά.

Συμπληρώματα διατροφής:

To Συμπλήρωμα Διατροφής Woman Phytoactiv ενισχύει τον γυναικείο οργανισμό κατά την περίοδο της κλιμακτηρίου.

To Woman Phytoactiv αποτελεί το ιδανικό συμπλήρωμα για αυτήν την περίοδο, καθώς έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε Ασβέστιο, Βιταμίνη D3, Εκχύλισμα κόκκινου τριφυλλιού και Ισοφλαβόνες από κόκκινο τριφύλλι. Οι πολύτιμες αυτές ουσίες στηρίζουν τον οργανισμό, δρώντας κατά των δυσάρεστων συμπτωμάτων της δύσκολης αυτής φάσης.

Το ασβέστιο είναι πολύ σημαντικό για τη λειτουργία της καρδιάς, των μυών, του εγκεφάλου και κυρίως των οστών και δοντιών: συνεργάζεται με το φώσφορο για την οικοδόμηση της οστέινης μάζας και προλαμβάνει την οστεοπόρωση.

Η έλλειψη ασβεστίου μπορεί να προκαλέσει διάφορα σοβαρά προβλήματα για την υγεία, όπως ραχίτιδα, οστεομαλακία και οστεοπόρωση. Η Βιταμίνη D3 ενεργοποιεί σε μεγάλο βαθμό το ασβέστιο και τον φώσφορο και είναι απαραίτητη για την ακεραιότητα των οστών.

Βοηθά στην αφομοίωση της Βιταμίνης Α και στην πρόληψη των κρυολογημάτων σε συνδυασμό με τις Βιταμίνες Α και C. Το Κόκκινο Τριφύλλι έχει πολλαπλές ευεργετικές ιδιότητες, μερικές από τις οποίες είναι η καταπολέ-μηση των διαταραχών της εμμηνόπαυσης, η βοήθεια στην αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης και η βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος.

Ο συνδυασμός των παραπάνω θρεπτικών συστατικών σε ένα συμπλήρωμα διατροφής, προσφέρει αποδεδειγμένη ανακούφιση του οργανισμού από τις διαταραχές της εμμηνόπαυσης.

Το Νέο συμπλήρωμα Woman Phytoactiv, χάρη στα μοναδικά του οφέλη ήρθε να γίνει ο Νέος Σύμμαχος του Ωραίου Φύλου! Καταπολεμά τα δυσάρεστα συμπτώματα της κλιμακτηρίου και της εμμηνόπαυσης και θωρακίζει τον οργανισμό σας με τον καλύτερο τρόπο.

Δοσολογία:
Καθημερινά 3 Χ1 Κάψουλα

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *